Er zijn gokkers in alle soorten en maten. En omdat er in Nederland veel mensen te kampen  hebben met een gokverslaving, hanteert de hulpverlening een aantal richtlijnen om te bepalen wanneer gokgedrag inderdaad als problematisch gezien moet worden.

 

In de literatuur wordt de gokker vaak ingedeeld in de volgende vier soorten spelers: de recreatieve speler, de probleemgokker, de verslaafde gokker en de professionele gokker. Dat klinkt eigenlijk heel logisch, maar er is soms een fijne lijn tussen de speler die zijn gokgedrag onder controle heeft en die dwangmatig speelt. Hier volgt een overzicht.

 

Bij de recreatieve gokker gaat het spel niet alleen maar om de knikkers- de winst speelt een ondergeschikte rol. Factoren zoals gezelligheid en omgang met vrienden zijn het belangrijkst. Hij speelt om kleine geldbedragen waardoor een verlies ook geen desastreuze gevolgen kent. Daarom wordt hij ook wel de lachende speler genoemd; mocht hij verliezen, dan is er eigenlijk niets aan de hand. Het spel blijft leuk.

 

Eigenlijk speelt de recreatieve speler op safe. Want niet alleen speelt hij om kleine bedragen, ook zal hij niet een substantieel gedeelte van zijn tijd in gokken steken. De speler weet zijn inzet aan geld en tijd te beperken en te controleren. Het zijn namelijk deze twee factoren die heel belangrijk zijn om het spel leuk te houden. Zodra je deze factoren overschrijdt kan dit tot structurele problemen leiden.

 

Over het algemeen zijn mensen die geregeld een kaartje leggen of een casino bezoeken recreatieve spelers. Maar zelfs voor de meest gematigde (of saaie) speler kan de combinatie van plezier, opwinding en winst ervoor zorgen dat hij in een rush raakt en langzamerhand een probleemspeler wordt.

 

Zodra de speler steeds vaker en langer gaat gokken en hij meer geld inzet wordt de recreatieve speler al snel een probleemspeler. Een opvallend kenmerk van deze overgangsfase is dat het hem niet uitmaakt hoeveel hij verliest, hij blijft proberen om zijn verlies terug te winnen.

 

Op dit moment denkt de gokker vaak nog dat hij geen probleem heeft en dat hij alleen maar even zijn verlies ongedaan moet maken. Maar langzamerhand raakt hij meer en meer in de ban van het gokken. Voor deze speler staat het amusement niet meer voorop.

 

Probleemspelers steken veel tijd en geld in het gokken. Zo veel dat het evenwicht tussen de tijd die gaat zitten in het gokken en de tijd die ze besteden aan dagelijkse belangrijke bezigheden zoals school, werk of gezin zoekraakt. Als het zover gekomen is, is de probleemspeler al gokverslaafd.

 

Zodra de gokker afhankelijk is van het gokken, is hij verslaafd. Gokverslaafden zijn dag en nacht op de een of andere manier, direct of indirect, bezig met gokken. Ze zijn niet zomaar wakker te schudden. Zelfs grove schulden en problemen thuis of op het werk weerhouden de verslaafde er niet van om te spelen.

 

Professionele hulp is noodzakelijk om de gokverslaafde te helpen. Het probleem is, dat deze hulp eigenlijk te laat komt: er zijn al torenhoge schulden en enorme relatieproblemen met vrienden en familie. De buitenwereld heeft meestal pas echt door dat de gokverslaafde hulp nodig heeft als hij in het laatste stadium zit. Het is daarom van belang om zelf ook alert te blijven op je eigen gokgedrag.

 

Afkicken van een gokverslaving is niet mis. Het is soms net zo zwaar als afkicken van een drugsverslaving. Gokkers die in deze fase stoppen met gokken krijgen dan ook lichamelijke klachten zoals rusteloosheid, hoofdpijn en slaap- en eetstoornissen. Ook psychische klachten komen veel voor, zoals angst- en schuldgevoelens en aanvallen van neerslachtigheid.

 

De professionele speler
Er geldt één belangrijke uitzondering op bovenstaande regel. Er zijn namelijk mensen die veel tijd en geld investeren in gokken zonder dat deze aan een gokverslaving leiden. Deze speler beschouwt spelen als werk en ziet verlies als bedrijfsrisico: de professionele gokker. Er zijn vooral veel pokerspelers die van gokken hun beroep hebben gemaakt. Maar zelfs voor hen ligt gokverslaving op de loer.